CO TO JEST UPADŁOŚĆ KONSUMENCKA ?


„Upadłość konsumencka” to nieformalnie używana nazwa możliwości ogłoszenia upadłości przez osobę fizyczną nie prowadzącą działalności gospodarczej. Do tej pory ogłosić upadłość mogły jedynie podmioty gospodarcze, np. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Od dnia 31 marca 2009 roku, na mocy ustawy z dnia 5 grudnia 2008 roku o zmianie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz Ustawy o kosztach w sprawach cywilnych, taką możliwość mają także osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej.

Procedura ogłoszenia upadłości jest skomplikowana, wymaga dopełnienia wielu formalności, a konsument decydujący się na skorzystanie z tej procedury powinien bardzo uważnie przemyśleć swoją decyzję przed złożeniem wniosku. Nie każdy może też skorzystać z możliwości ogłoszenia upadłości, ponieważ ustawodawca zdecydował, że ogłosić upadłość będzie można tylko w wyjątkowych przypadkach.

Kto może, a kto nie może ogłosić upadłości konsumenckiej ?

Wniosek o ogłoszenie upadłości złożyć może tylko osoba fizyczna (dłużnik), która stała się niewypłacalna wskutek wyjątkowych niezależnych od niego okoliczności (np. choroba, wypadek, zwolnienie z pracy nie z naszej winy). Z niewypłacalnością mamy do czynienia wtedy, kiedy nie wykonujemy swoich wymagalnych zobowiązań (np. nie płacimy całości lub części rat,  spóźniamy się z ich zapłatą, nie płacimy lub spóźniamy się z zapłatą rachunków za mieszkanie, gaz, prąd, telefon itp.)

Nie może ogłosić upadłości konsumenckiej dłużnik, który stał się niewypłacalny z własnej winy i nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności (np. choroba, wypadek). W szczególności nie może ogłosić upadłości dłużnik, który zaciągnął zobowiązanie, będąc już niewypłacalny (np. podpisał następną umowę o pożyczkę, kiedy zalega z płatnościami rat poprzedniej pożyczki) albo gdy rozwiązano umowę o pracę z dłużnikiem z jego winy lub za jego zgodą.

Gdzie złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości?

Wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnik składa do sądu rejonowego – sądu gospodarczego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika.

Co powinien zawierać wniosek o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej i jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku ?

Postępowanie upadłościowe jest postępowaniem skomplikowanym i rygorystycznym, dlatego już sam wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnik musi przygotować bardzo rzetelnie i uważnie.

Wniosek o ogłoszenie upadłości powinien zawierać:

  • oznaczenie sądu, do którego kierowany jest wniosek, wraz z adresem sądu;
  • imię i nazwisko dłużnika, miejsce zamieszkania;
  • oznaczenie miejsca, w którym znajduje się majątek dłużnika;
  • wskazanie okoliczności, które uzasadniają wniosek, i ich uprawdopodobnienie – ponieważ ustawa skierowana jest do osób, które popadły w niewypłacalność w wyjątkowych okolicznościach oraz nie ze swojej winy. Należy wskazać te okoliczności oraz udokumentować w miarę możliwości ich wystąpienie i skutki dla dłużnika (np. wskutek wypadku dłużnik nie może wykonywać pracy, którą dotychczas wykonywał, a uzyskana renta jest znacznie niższa od dotychczasowych dochodów i dłużnik nie jest w stanie regulować wszystkich swoich zobowiązań);
  • aktualny wykaz majątku z szacunkową wyceną jego składników (wg cen rynkowych)

Do masy upadłości wchodzi cały majątek dłużnika, który może zostać spieniężony i mógłby podlegać egzekucji na mocy przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Będą to zarówno rzeczy ruchome, jak i nieruchomości (mieszkanie własnościowe, spółdzielcze prawo do lokalu, samochód, sprzęt RTV itp.).

Do masy upadłości wchodzi także majątek wspólny małżonków. Z chwilą ogłoszenia upadłości jednego z małżonków wspólność ustawowa pomiędzy małżonkami ustaje z mocy prawa. Małżonek dłużnika może dochodzić w postępowaniu upadłościowym należności z tytułu udziału w majątku wspólnym, zgłaszając tę wierzytelność sędziemu komisarzowi.

Wątpliwości, czy dany przedmiot wchodzi do masy upadłości, rozstrzyga sędzia komisarz na wniosek dłużnika lub syndyka i wydaje postanowienie; na postanowienie to służy zażalenie.

We wniosku nie trzeba wymieniać najbardziej osobistych przedmiotów służących zapewnieniu minimum egzystencji, które z mocy prawa nie podlegają egzekucji. Są to m.in.:

  • przedmioty urządzenia domowego, pościel, bielizna i ubranie codzienne, niezbędne dla dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny, a także ubranie niezbędne do pełnienia służby lub wykonywania zawodu;
  • zapasy żywności i opału niezbędne dla dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny na okres jednego miesiąca; 
  • przedmioty niezbędne do nauki, papiery osobiste, odznaczenia i przedmioty służące do wykonywania praktyk religijnych oraz przedmioty codziennego użytku, które mogą być sprzedane tylko znacznie poniżej ich wartości, a dla dłużnika mają znaczną wartość użytkową;

Do masy upadłości będzie również włączone mieszkanie lub dom jednorodzinny, w którym mieszka dłużnik, jeżeli ma do niego jakikolwiek tytuł własności (własność nieruchomości, własności mieszkania, spółdzielcze prawo do lokalu). Z kwoty uzyskanej ze sprzedaży tej nieruchomości sąd wydzieli jedynie kwotę odpowiadającą przeciętnemu czynszowi najmu na okres dwunastu miesięcy, biorąc pod uwagę potrzeby mieszkaniowe dłużnika, liczbę osób pozostających z upadłym we wspólnym gospodarstwie domowym. Na postanowienie sądu w tym zakresie przysługuje zażalenie.

 Ponadto we wniosku o ogłoszenie upadłości powinny również zostać umieszczone:

  • spis wierzycieli z podaniem ich adresów i wysokości wierzytelności każdego z nich oraz terminów zapłaty, a także listę zabezpieczeń dokonanych przez wierzycieli na majątku dłużnika wraz z datami ich ustanowienia;
  • oświadczenie o spłatach wierzytelności lub innych długów dokonanych w terminie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku, czyli informacja jak regulowaliśmy, w jakich wysokościach i w jakich terminach płatności w ciągu ostatnich 6 miesięcy; należy wskazać nawet taką wierzytelności, która została już zapłacona w całości, np. kredyt, który skończyliśmy spłacać albo spłacona siostrze pożyczka osobista;
  • spis podmiotów zobowiązanych majątkowo wobec dłużnika wraz z adresami, z określeniem wierzytelności, daty ich powstania i terminów zapłaty – czyli wskazujemy osoby, firmy, które nam są coś winne;
  • wykaz tytułów egzekucyjnych oraz tytułów wykonawczych przeciwko dłużnikowi – np. postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika, nakaz zapłaty wydany przez sąd, wyrok sadu, zajęcie wynagrodzenia za pracę czy świadczenia rentowego przez komornika;
  • informację o postępowaniach dotyczących ustanowienia na majątku dłużnika hipotek, zastawów, zastawów rejestrowych i zastawów skarbowych oraz innych obciążeń podlegających wpisowi w księdze wieczystej lub w rejestrach, jak również o prowadzonych innych postępowaniach sądowych lub administracyjnych dotyczących majątku dłużnika.

Do wniosku należy dołączyć dokumenty, które udowodnią zarówno własność naszego majątku, jak i dokumenty dotyczące zobowiązań, jakie mamy. Jeżeli z różnych przyczyn nie posiadamy takich dokumentów, musimy opisać przyczyny, które sprawiają, że nie możemy ich dołączyć, i je uprawdopodobnić.

Wraz z wnioskiem o ogłoszenie upadłości dłużnik jest obowiązany złożyć oświadczenie na piśmie o prawdziwości danych zawartych we wniosku.  Jeżeli oświadczenie nie jest zgodne z prawdą, dłużnik ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną na skutek podania nieprawdziwych danych we wniosku o ogłoszenie upadłości. W razie niezłożenia takiego oświadczenia, wniosek zostanie zwrócony bez wzywania dłużnika do jego uzupełnienia.

Jeżeli dłużnik nie wyjawi całego majątku, sąd umorzy postępowanie upadłościowe, co będzie skutkowało tym, że przez najbliższe 10 lat dłużnik nie będzie mógł skorzystać z możliwości ogłoszenia upadłości.

 Ile kosztuje złożenie wniosku?

 Opłata od wniosku o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej jest opłatą stałą i wynosi 200 zł. Dłużnik będący w bardzo trudnej sytuacji życiowej może złożyć wniosek o zwolnienie z kosztów sądowych, dołączając druk oświadczenia o stanie majątkowym, który może uzyskać w każdym sądzie.

Jak wygląda postępowanie upadłościowe?

Po złożeniu wniosku przez dłużnika sąd zbada, czy spełnia on wszystkie wymogi formalne wymagane ustawą i czy jest prawidłowo opłacony. Jeżeli braki takie wystąpią, sąd wzywa dłużnika do ich uzupełnienia. Następnie sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Może jednak wyznaczyć rozprawę, jeżeli uzna to za konieczne. Sąd może na posiedzeniu niejawnym przeprowadzić również postępowanie dowodowe w całości lub w części także wówczas, gdy wyznaczono rozprawę. Postanowienie w sprawie ogłoszenia upadłości sąd wydaje w terminie dwóch miesięcy od daty złożenia wniosku.

Sąd może również wezwać dłużnika do złożenia wyjaśnień.

 Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli

·        niewypłacalność dłużnika nie powstała wskutek wyjątkowych i niezależnych od niego okoliczności, w szczególności w przypadku gdy dłużnik zaciągnął zobowiązanie będąc niewypłacalnym albo do rozwiązania stosunku pracy dłużnika doszło z przyczyn leżących po stronie pracownika lub za jego zgodą. 

Sąd oddali wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli w stosunku do dłużnika w okresie dziesięciu lat przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości: 

  • prowadzono postępowanie upadłościowe lub inne postępowanie, w którym umorzono całość lub część jego zobowiązań albo w którym zawarto układ – czyli możemy złożyć wniosek o upadłość tylko raz na 10 lat;
  • prowadzono postępowanie upadłościowe, w którym nie zaspokojono wszystkich wierzycieli, a dłużnik po zakończeniu lub umorzeniu postępowania zobowiązań swych nie wykonał;
  • prowadzono postępowanie upadłościowe, jeżeli postępowanie to zostało umorzone z innych przyczyn niż na wniosek wszystkich wierzycieli, np. dłużnik nie wykazał całego majątku;
  • czynność prawna dłużnika została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli, np. dłużnik darował cały swój majątek innej osobie, by uniknąć jego likwidacji.

Po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości przez dłużnika sąd niezwłocznie dokonuje zabezpieczenia jego majątku. Sąd zabezpiecza majątek dłużnika przez ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego. Sąd może w ramach zabezpieczenia zawiesić prowadzone przeciwko dłużnikowi egzekucje, zmienić lub uchylić zarządzenia tymczasowe wydane w celu zabezpieczenia roszczeń pieniężnych, w szczególności przez uchylenie dokonanych zajęć.

Uwzględniając wniosek o ogłoszenie upadłości, sąd wydaje postanowienie o ogłoszeniu upadłości, w którym:

  • ·wymienia imię i nazwisko, miejsce zamieszkania upadłego dłużnika;
  • określa sposób prowadzenia postępowania;
  • wzywa wierzycieli upadłego do zgłoszenia wierzytelności w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż miesiąc i nie dłuższym niż trzy miesiące;
  • wzywa osoby, którym przysługują prawa oraz prawa i roszczenia osobiste ciążące na nieruchomości należącej do upadłego, jeżeli nie zostały ujawnione przez wpis w księdze wieczystej, do ich zgłoszenia w wyznaczonym terminie nie krótszym niż miesiąc i nie dłuższym niż trzy miesiące, pod rygorem utraty prawa powoływania się na nie w postępowaniu upadłościowym;
  • wyznacza sędziego komisarza oraz syndyka;

Data wydania postanowienia sądu o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości.

Postanowienie o ogłoszeniu upadłości ogłasza się w budynku sądu oraz publikuje w dzienniku o zasięgu krajowym. Postanowienie w przedmiocie ogłoszenia upadłości doręcza się syndykowi, upadłemu albo jego spadkobiercy.

Na postanowienie o ogłoszeniu upadłości zażalenie przysługuje wyłącznie upadłemu.

Z dniem ogłoszenia upadłości majątek upadłego staje się masą upadłości, która służy zaspokojeniu wierzycieli upadłego. W skład masy upadłości wchodzi majątek należący do upadłego w dniu ogłoszenia upadłości oraz nabyty przez upadłego w toku postępowania upadłościowego.

Nie wchodzi do masy upadłości:

  • mienie, które jest wyłączone od egzekucji według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego (opisane w tekście powyżej),
  • wynagrodzenie za pracę upadłego w części niepodlegającej zajęciu;
  • nieściągalne wierzytelności oraz niezbywalne ruchomości wyłączone przez sędziego komisarza.

Po ogłoszeniu upadłości czynności postępowania upadłościowego wykonuje sędzia-komisarz. Sędzia-komisarz kieruje tokiem postępowania, sprawuje nadzór nad czynnościami syndyka, nadzorcy sądowego.

Następnie syndyk dokonuje spisu inwentarza naszego majątku oraz oszacowuje jego wartość. Sporządza również dokładną listę wierzytelności oraz plan likwidacyjny. Syndyk składa sędziemu-komisarzowi spis inwentarza wraz z planem likwidacyjnym w terminie jednego miesiąca od dnia ogłoszenia upadłości. Plan likwidacyjny powinien określać proponowane sposoby sprzedaży składników majątku upadłego, termin sprzedaży, preliminarz wydatków syndyka. Następnie syndyk przeprowadza likwidację majątku. Sędzia-komisarz może zezwolić, by likwidację majątku prowadził sam dłużnik pod nadzorem syndyka.

Sprzedaży mienia dokonuje się w drodze przetargu, do którego stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, z tym że:

  • warunki przetargu określa sędzia-komisarz;
  • o przetargu należy zawiadomić przez obwieszczenie co najmniej na dwa tygodnie wcześniej;
  • rozpoznanie ofert następuje na posiedzeniu jawnym;
  • przetarg prowadzi syndyk pod nadzorem sędziego-komisarza;
  • wyboru oferty dokonuje syndyk; wybór ten jest prawnie skuteczny po zatwierdzeniu go przez sędziego-komisarza;
  • postanowienie zatwierdzające wybór oferty sędzia-komisarz wydaje na posiedzeniu, na którym rozpoznano oferty; sędzia-komisarz może odroczyć wydanie postanowienia o tydzień – w takim przypadku postanowienie o wyborze ofert podlega obwieszczeniu.

Syndyk dokonuje też ściągnięcia wierzytelności należnych dłużnikowi.

Podziału funduszy uzyskanych z likwidacji masy upadłości dokonuje się jednorazowo albo kilkakrotnie w miarę likwidacji masy upadłości po zatwierdzeniu przez sędziego-komisarza listy wierzytelności.

Syndyk sporządza i składa sędziemu-komisarzowi plan podziału funduszów masy upadłości, w którym:

  • określa sumę podlegającą podziałowi;
  • wymienia wierzytelności i prawa osób uczestniczących w podziale;
  • określa sumę, jaka każdemu z uczestników przypada z podziału;
  • wskazuje, które sumy mają być wypłacone, a które i z jakich przyczyn powinny pozostać w depozycie sądowym;
  • określa, czy plan podziału jest częściowy czy ostateczny.

Sędzia-komisarz może wnieść do planu poprawki lub polecić syndykowi dokonanie wskazanych zmian w planie.

Sędzia-komisarz zawiadamia upadłego i wierzycieli o zatwierdzeniu planu podziału oraz ogłasza przez obwieszczenie i ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, że plan podziału można przeglądać w sekretariacie sądu i w terminie dwóch tygodni od dnia obwieszczenia wnosić zarzuty przeciwko planowi podziału.

Plan podziału wykonuje się niezwłocznie po jego zatwierdzeniu. Wykonanie planu podziału nie może jednak nastąpić przed uprawomocnieniem się postanowienia o ogłoszeniu upadłości.

W razie wniesienia zarzutów przeciwko planowi podziału lub zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów, plan wykonuje się w tych częściach, których nie dotyczą żądania zgłoszone w zarzutach lub zażaleniu. W takim przypadku zakres wykonania planu określa sędzia-komisarz.

Wykonując plan podziału, syndyk wydaje wierzycielowi należną mu kwotę lub przelewa ją na rachunek bankowy wierzyciela.

Po sporządzeniu ostatecznego planu podziału sąd wydaje postanowienie w sprawie planu spłaty wierzycieli upadłego, określając, w jakim zakresie i w jakim czasie (nie dłuższym niż 5 lat) upadły jest obowiązany spłacać należności niezaspokojone na podstawie planu podziału oraz jaka cześć zobowiązań upadłego po wykonaniu planu spłaty będzie podlegała umorzeniu. O ustaleniu planu spłaty sąd orzeka na wniosek upadłego po przeprowadzeniu rozprawy, o której zawiadamia również wierzycieli. Upadły może we wniosku określić, w jakiej wysokości będzie w stanie spłacać zobowiązania wierzycielom, ale sąd nie jest wnioskiem upadłego związany i może nakazać płacenie wyższych kwot. Na postanowienie o ustaleniu planu spłaty przysługuje zażalenie.

Ustalenie planu spłaty wierzycieli nie wpływa na prawa wierzyciela wobec poręczyciela upadłego oraz współdłużnika upadłego ani praw wynikających z hipoteki, zastawu, zastawu rejestrowego oraz hipoteki morskiej, jeśli były one ustanowione na mieniu osoby trzeciej. 

Z chwilą uprawomocnienia się postanowienia o ustaleniu planu spłaty wierzycieli wygasa z mocy prawa powołanie syndyka.

Jakie są obowiązki upadłego w trakcie wykonywania planu spłaty?

 W okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli upadły nie może dokonywać czynności prawnych przekraczających granice zwykłego zarządu.

Oznacza to, że nie może np. kupować bardzo wartościowych rzeczy czy nieruchomości.

Upadły może zaciągać zobowiązania niezbędne dla utrzymania swojego i osób, w stosunku do których ciąży na nim ustawowy obowiązek dostarczania środków utrzymania, z wyjątkiem jednak zakupów na raty lub zakupów z odroczoną płatnością. 

Upadły jest obowiązany składać sądowi corocznie, do końca kwietnia, sprawozdanie z wykonania planu spłaty wierzycieli za poprzedni rok kalendarzowy, w którym wykazuje osiągnięte przychody, spłacone kwoty oraz nabyte składniki majątkowe o wartości przekraczającej dwukrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę. Do sprawozdania upadły musi dołączyć kopię rocznego zeznania podatkowego. 

Jeżeli upadły z powodu przemijającej przeszkody nie może wywiązać się z obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli, sąd - na jego wniosek - po wysłuchaniu wierzycieli, może zmienić plan spłaty wierzycieli w ten sposób, że przedłuży termin spłaty lub zmieni wysokość poszczególnych płatności. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie. Łączny okres, o który można przedłużyć termin spłaty wierzytelności, nie może przekroczyć dwóch lat. 

W razie istotnej poprawy sytuacji majątkowej upadłego w okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli, wynikającej z innych przyczyn niż zwiększenie się wynagrodzenia za pracę lub dochodów uzyskiwanych z osobiście wykonywanej przez upadłego działalności zarobkowej, każdy z wierzycieli może wystąpić z wnioskiem o zmianę planu spłaty wierzycieli przez podwyższenie kwot przypadających wierzycielom. O zmianie planu spłaty wierzycieli orzeka sąd po przeprowadzeniu rozprawy, o której zawiadamia się upadłego i wierzycieli objętych planem spłaty. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie. 

W razie niewykonywania przez upadłego obowiązków ustalonych w planie spłaty wierzycieli sąd na wniosek wierzyciela, po przeprowadzeniu rozprawy, o której zawiadamia się upadłego i wierzycieli objętych planem spłaty, uchyla plan spłaty wierzycieli oraz umarza postępowanie upadłościowe. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.  W razie umorzenia upadły nie będzie mógł przez następne 10 lat złożyć wniosku o ogłoszenie upadłości.

Podobnie dzieje się, gdy upadły w sprawozdaniu z wykonania planu spłaty wierzycieli zataił swoje przychody lub w okresie wykonywania planu spłaty wierzycieli dokonywał czynności przekraczających granice zwykłego zarządu, lub gdy okaże się, że upadły ukrywał majątek bądź czynność prawna upadłego została prawomocnie uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli. 

Po wykonaniu przez upadłego obowiązków określonych w planie spłaty wierzycieli sąd wydaje postanowienie o umorzeniu niezaspokojonych zobowiązań upadłego objętych planem spłaty oraz o zakończeniu postępowania upadłościowego. Umarzając zobowiązania upadłego, sąd wymienia wierzyciela, tytuł i sumę zobowiązania podlegającego umorzeniu. 

Umorzenie zobowiązań nie dotyczy zobowiązań upadłego obejmujących świadczenia okresowe, których tytuł prawny nie wygasł, oraz zobowiązań powstałych po ogłoszeniu upadłości. 

O umorzeniu niezaspokojonych zobowiązań upadłego oraz o zakończeniu postępowania upadłościowego sąd orzeka na wniosek upadłego, po przeprowadzeniu rozprawy, o której terminie zawiadamia wszystkich wierzycieli objętych planem spłaty wierzycieli. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie. 

Kontkat

Adres urzędu

Herb Powiatu Starostwo Powiatowe w Hajnówce

ikonka adresuul. Aleksego Zina 1,

 17-200 Hajnówka

telefon ikonka  Telefon: +48 85 682 27 18

 Faks: +48 85 682 42 20

email:

sekretariat@powiat.hajnowka.pl

Administrator strony email:

redakcja@powiat.hajnowka.pl

obraz imitujący zegar  Godziny pracy:

 poniedziałek - piątek: 7:30 - 15:30

Zapowiedzi

Zapraszamy na ferie w regionie

plakat

wykrzyknik.gif

 W najbliższy weekend:

 

KONCERT NOWOROCZNY, 20.01.2018

Spacer tematyczny "Skrzydlata zima", 20.01.2018

 

 

                     Więcej zapowiedzi